Waarom lichaamsgerichte therapie bij angst?
Hartkloppingen voor een gesprek dat helemaal niet gevaarlijk is. Een knoop in je maag terwijl er feitelijk niets aan de hand is. Angst voelt vaak levensecht, ook als er geen echt gevaar is. In de praktijk zie ik dagelijks hoe krachtig het is om die angst niet te vermijden, maar juist te voelen en te bewegen. In deze blog leg ik uit waarom angst een vals alarm van je brein kan zijn, en hoe lichaamsgerichte therapie je helpt om er blijvend anders mee om te gaan.
Angst is vaak een vals alarm in je lijf
Je brein scant continu je omgeving: is er gevaar of niet?
Bij een aanrijdende auto, een wild dier of een naderende storm is dat gevaar reëel. Dan is het maar goed dat je lijf in overlevingsstand schiet en kan reageren met vechten, vluchten of bevriezen. Je voelt dat in hartkloppingen, buikpijn en gespannen spieren.
Vaak is er alleen geen echt gevaar. Je bedenkt rampscenario’s, of je brein herinnert je (onbewust) aan een nare ervaring uit het verleden. Ook dan slaat je brein alarm, alleen is het dan een vals alarm: er gebeurt feitelijk niets.
Herkenbare voorbeelden:
- Spanning voelen omdat je voorspelt dat de groep je niet serieus neemt als je iets zegt.
- Een knoop in je buik omdat je denkt dat je iets niet goed hebt gedaan.
- Onbewust terug naar vroeger schieten, naar een moment waarop je veel kritiek kreeg van je ouders.
Je brein maakt geen onderscheid tussen wat er echt gebeurt en wat je alleen maar bedenkt. Je lijf maakt zich klaar om te overleven bij (bedacht) gevaar, en komt pas tot rust als het zich weer veilig voelt.
Hoe helpt lichaamsgerichte therapie bij angst?
Je kunt van alles tegen jezelf zeggen, maar als je lijf en brein in overlevingsstand staan, luisteren ze niet naar woorden alleen. Bij lichaamsgerichte therapie leer je de gevaarreactie in je lijf op te merken, haar echt te voelen, en er met verschillende technieken doorheen te bewegen. Daardoor ontstaan nieuwe verbindingen in je brein: wat eerst voelde als gevaar, wordt iets waarvan je merkt dat je het aankunt. En dus veilig is.
Hieronder twee lichaamsgerichte technieken die effectief zijn bij angst.
EFT (tapping) kalmeert je zenuwstelsel en amygdala
Een eenvoudige maar krachtige techniek is tapping, ofwel Emotional Freedom Technique (EFT).
Je tikt met je vingers op meridiaanpunten die verbonden zijn met je zenuwstelsel en met de amygdala, het emotiecentrum van je brein. Daardoor wordt je parasympathische zenuwstelsel geactiveerd, je natuurlijke rust- en herstelsysteem. Je merkt dat aan meer ontspanning, gapen of een zwaarder gevoel in je lijf.
Onderzoek van klinisch psycholoog en hoogleraar Peta Stapleton (Bond University) laat een cortisoldaling van gemiddeld 43% zien na één sessie tapping, en functionele MRI-scans tonen een afname van amygdala-activiteit na tapping. Dat betekent dat je brein minder hard op de alarmknop drukt.
Stel dat je tapt op de angst om in een groep te spreken: dan geef je je brein een nieuw signaal, namelijk dat deze situatie veilig is. Vals alarm. De volgende keer voel je vaak al meer rust. Soms is het nodig om op oudere ervaringen te tappen, zodat er nieuwe verbindingen in het brein ontstaan.
Niet vluchten, maar je angst omarmen met beweging en adem
Een andere techniek is juist naar de angst toe bewegen in plaats van ervan weg te lopen. Je instinctieve reactie is vluchten. Maar je brein onthoudt dat: de vorige keer ben ik gevlucht, dus het zal wel echt gevaarlijk zijn geweest. De volgende keer stuurt je brein daardoor nog meer angst.
Wat ik in mijn therapieën vaak doe: je kiest een voorwerp uit de kamer dat symbool staat voor waar jij bang voor bent. Je zet het neer en voelt waar jij ten opzichte van dat voorwerp gaat staan. Je lijf reageert direct, met een knoop in je maag, een brok in je keel, weerstand. Dit keer lopen we niet weg, maar blijven we. We bewegen erdoorheen en voelen wat er in het lijf gebeurt. Ademen, bewust bewegen, ruimte geven aan het gevoel.
Werkt dat echt? Ja. Ik heb het keer op keer gezien bij cliënten, en zelf ervaren. Als jij durft de angst te voelen, leert je brein dat waar je bang voor was geen echt gevaar is. Je voelt dat je het aankunt, en vertrouwen en veiligheid groeien in je lijf.
Tips om zelf met angst om te gaan
Neem deze oefeningen mee naar huis:
- Ga de angst aan. Doe precies dat waarvoor je bang bent. Neem waar wat er gebeurt, adem erdoorheen en voel dat je het aankunt.
- Journal. Wat doe jij op het moment dat er angst, spanning of stress is? Vlucht je, vecht je, of bevries je? Ga je op social media, stel je uit, of verlaat je letterlijk de situatie?
- Verwelkom je angst. Voel je angst opkomen? Zeg hardop of in gedachten: “hallo angst”. Dat kleine zinnetje maakt meer verschil dan je zou verwachten.
Ik hoor graag hoe dit voor jou werkt. Stuur me gerust een bericht via info@movetofeel.nl of 06-87593771.
Speelt angst een grote rol in je dagelijks leven, of heb je te maken met paniekklachten of trauma? Zoek dan ondersteuning van een professional. Lichaamsgerichte technieken zijn krachtig, maar bij heftige of aanhoudende klachten werk je het veiligst onder begeleiding.
Tips om zelf met angst om te gaan
Wil je dieper gaan? Onderzoeken wat angst je eigenlijk wil vertellen, wat jouw overlevingsstrategieën zijn en wat jij nodig hebt om meer rust in jezelf te voelen? Dan nodig ik je uit voor lichaamsgerichte therapie bij Move to Feel. Ik beweeg met je mee en laat je ervaren hoe rust en vertrouwen voelen wanneer je je angst aangaat, in plaats van ervoor weg te lopen.
Plan een kennismaking of lees meer over lichaamsgerichte therapie bij Move to Feel.
Liefs, Kristin