Je voelt dat je moe bent, maar toch ga je naar de afspraak. Iemand zegt iets tegen jou wat je echt niet vindt kunnen, en je laat het gebeuren. Een vriendin vraagt je om te helpen met de kids en je zegt ja, terwijl je 5 minuten eerder voelde dat je even rust nodig had. Drie momenten waarop je grens wordt overschreden, door een ander of door jezelf. In deze blog lees je waarom nee zeggen zo moeilijk is en hoe grenzen stellen in drie stappen lukt: voelen, uitspreken en de reactie van de ander verdragen. Het voelen staat ook centraal in traject Voelen.
Waarom is grenzen stellen belangrijk?
Nee zeggen is uitspreken dat je een nee voelt in je lijf. Het is jouw eerlijke reactie op een vraag, aanbod of voorstel. En je doet het voor jezelf.
Als je nooit nee zegt, ga je over je eigen grenzen heen, lichamelijk en emotioneel. De gevolgen herken je misschien:
- Je voelt je constant moe en uitgeput
- Je voelt stress als je naar je agenda kijkt en er weer een nieuwe to-do op je lijst komt
- Je krijgt het gevoel dat je het niet waard bent
- Er is geen tijd over om iets goeds voor jezelf te doen
- Je doet dingen waar je lijf later op reageert, bijvoorbeeld met hoofdpijn of rugklachten
De 3 stappen van grenzen stellen
- Begin met voelen dat je iets niet wilt
- Spreek het uit en hoor jezelf “nee” zeggen
- Leer verdragen dat de ander het niet fijn vindt en dat je alsnog oké bent
1. Voelen dat je iets niet wilt
Je lijf stuurt gelijk een signaal: dit is prettig of onprettig. Alleen zijn we afgeleerd om erbij stil te staan. We schieten vaak gelijk in ons hoofd en bedenken van alles. Daarbij vergeten we te voelen: hoe reageert mijn lichaam?
Begin klein:
- Je stapt een ruimte binnen: hoe reageert je lijf?
- Je eet een appel: hoe reageert je lijf?
- Iemand vraagt of je meegaat uit eten: hoe reageert je lijf?
Hoe vaker je het merkt, hoe beter je je signalen leert kennen voor “dit wil ik” en “dit is mijn grens”.
Zelf schrok ik toen ik me afvroeg wanneer ik voor het laatst echt nee had gezegd: dat was heel lang geleden. Hoe lang geleden is dat bij jou? Ik begon klein. Ik was bij een vriendin op bezoek en ze vroeg of ik een cookie wilde. Ik voelde de reactie van mijn lijf: niet echt trek in. Dus ik zei: “Nee, eigenlijk niet.” Meer was het niet, en toch voelde het super goed.
2. Het daadwerkelijk zeggen
Nee zeggen lijkt makkelijk, maar veel mensen lopen vast in “maar hoe doe ik dat dan?”. Een paar handvatten:
- Houd het kort. Een lange uitleg verzwakt je nee en laat je onzeker overkomen. “Nee, dank je wel.” is genoeg. Je hoeft jezelf niet uit te leggen.
- Kies zinnen die bij jou passen. Bijvoorbeeld: “Nee, ik voel dat het me te veel wordt.” / “Nee, ik kan vanavond niet.” / “Nee, ik voel dat ik dit niet wil, bedankt.”
- Luister naar je toon. Een hoge toon komt vaak onzeker over. Probeer een vaste, rustige stem.
- Spreek op je uitademing. Dat kan rust en stevigheid in je stem geven. (Over ademen en je stem hoorde ik Dr. Shadé Zahrai praten in de Mel Robbins podcast.)
- Oefen voor de spiegel. Zeg vaker “nee” en wen aan het woord.
- Maak er een spelletje van. Zeg elke dag minstens 5 keer nee, op momenten dat je ook echt een nee voelt, ook bij kleine dingen. Trakteer jezelf daarna op 10 minuten me time, een koffietje of iets anders waar jij blij van wordt.
Pro-tip: leer deze zin: “Ik kom erop terug.” Zo kun je later in rust de tijd nemen om te voelen. Soms is het namelijk nogal ingewikkeld om te voelen wat je wilt.
3. Het verdragen dat de ander het niet fijn vindt
Je vermijdt nee zeggen omdat je de ander niet teleur wilt stellen, niet wilt dat de ander denkt dat je niet om hem of haar geeft, of dat diegene niks meer met je te maken wil hebben. Herkenbaar?
Dat zijn rampgedachten: je brein bedenkt het ergste scenario, ook als je niet weet of het gebeurt. Daaronder zit vaak angst voor afwijzing. Erbij horen en verbinding zijn oerbehoeften van elk mens. Vroeger hadden we elkaar nodig om te overleven.
Het is ook mogelijk dat je in je kindheid hebt meegemaakt dat een nee veel negativiteit opriep: een boze blik van je moeder, afwijzende woorden zoals “jij hebt niks te zeggen”, genegeerd worden of fysieke pijn zoals een klap. Dat hoeft bij jou niet zo te zijn. Maar als het zo was, voelt nee zeggen extra uitdagend: je brein heeft ooit geleerd dat nee zeggen negatieve gevolgen heeft en wil je daarvoor beschermen.
Het gaat erom die gevoelens toe te laten en te ervaren dat je ze kunt verdragen. Hoe de ander ook reageert, je kunt meer aan dan je denkt. Boosheid, een gemene reactie, of wat het ook is. Dat leer je vooral door het te doen. Zo kunnen er nieuwe paden in je brein ontstaan, waardoor nee zeggen vaak steeds minder weerstand oproept.
Probeer het zelf: reageert de ander ongemakkelijk? Blijf dan één ademhaling bij wat je voelt. Zeg in jezelf: “Ik voel spanning in mijn buik. Dit mag er zijn.” Je hoeft niets op te lossen.
Wat mij helpt: de reactie van de ander zegt vooral iets over de ander. Misschien is diegene niet gewend dat iemand nee zegt, voelt diegene zich afgewezen, of durfde diegene zelf nooit nee te zeggen. Je weet het niet, en dat hoeft ook niet: de ander is zelf verantwoordelijk voor de eigen emoties.
Dichtbij huis voelt dit vaak extra spannend. Zeg je nee tegen je partner, dan lijkt het alsof je de ander of de relatie afwijst. Maar een nee op een vraag is geen nee tegen de persoon. Juist in een relatie maakt een eerlijk nee ruimte voor een eerlijk ja.
In mijn praktijk hoor ik vaak dat nee zeggen extra spannend is na een periode van uitputting, wanneer je voorzichtig je energie terugbouwt. Dan is een nee soms juist een manier om je herstel te bewaken.
En vaak valt het enorm mee. Denk maar aan een situatie waar je eerst heel lang over piekerde en die uiteindelijk helemaal niet zo erg was. (Lees ook: stoppen met piekeren.)
Ontdek in welke fase zit jij?
De eerste stap is bewustwording: waar loop je vast?
|
Je herkent je in… |
Waar loop je vast |
Waar begin je |
|
“Ik weet niet eens waar mijn grens ligt.” |
Voelen |
Meerdere keren per dag vragen: wat voel ik? |
|
“Ik weet niet hoe ik het moet zeggen.” |
Uitspreken |
Oefenen met korte zinnen en je stem |
|
“Ik ben bang voor de reactie van de ander.” |
Verdragen |
Het ongemak toelaten en voelen dat je het aankunt |
Als je weet waar je nu staat, kun je gerichte stappen zetten.
Hulp bij grenzen stellen
Wil je hier ondersteuning bij? Bij Move to Feel zijn er twee zesweekse trajecten die bij je kunnen passen:
- Traject Voelen helpt je waar te nemen wanneer je lijf “nee” zegt en dat te volgen. Stap voor stap kun je oude patronen doorbreken en terugkomen bij jezelf.
- Traject De Shift geeft je via de handstand een nieuw perspectief op je eigen grenzen en hoe je ermee omgaat. Met meer zelfvertrouwen en lichaamsbewustzijn kun je vaker durven nee te zeggen.
Benieuwd hoe dit werkt? Lees meer over lichaamsgerichte therapie in Noordwijk, plan een gratis telefonische kennismaking of neem contact met me op. Ik ontmoet je graag.
Liefs, Kristin
Veelgestelde vragen
Hoe leer ik nee zeggen? Begin met voelen hoe je lijf reageert op een vraag, zeg dan kort en rustig “nee, dank je wel”, en laat het ongemak van de reactie van de ander toe.
Waarom vind ik nee zeggen zo moeilijk? Vaak uit angst voor de reactie van de ander: afwijzing, boosheid of alleen komen te staan. Die angst is een vorm van ongemak vermijden.
Hoe weet ik wat mijn grens is? Je grens is vaak bereikt als iets onprettig voelt in je lijf. Check meerdere keren per dag: wat voel ik?